به این ترتیب هر گونه سیاست گذاری در عرصه مخابراتی تاثیر مستقیمی بر توسعهICT در کشور گذاشته است. در همین زمینه مخابرات استان تهران به دلیل درگیر بودن با شرایط خاص پایتخت به وظایف معمول با تقاضا و درخواستهای ویژه ای نیز روبه روست که کار در این زمینه را با پیچیدگی هایی مواجه کرده است. از هنگامی که دسترسی مستقیم بسیاری از ISP ها به اینترنت مسدود شد و تنها تعداد کمی از شرکتها به همراه شرکت فناوری اطلاعات ( دیتای سابق) مجوز ارتباط مستقیم با اینترنت را دریافت کردند، این شرکتها( آی اس پی ها) تنها از طریق خطوط E1 قادر به ارایه خدمات اینترنتی بودند اما ازدیاد تقاضا و کمبود این خطوط عملا به گسترش بازار سیاه در این زمینه منجر شده است. الزام فعالیت شرکتهای PAP ( ارایه دهندگان اینترنت پرسرعت) به نصب تجهیزات در مراکز مخابراتی نیز موضوع قابل تامل و در عین حال مناقشه برانگیز دیگری در زمینه ارتباط مخابرات بابخش خصوصی را به وجود آورده است.

این موارد و برخی از موضوعات دیگر را در گفت و گو با محمود خسروی مدیرعامل شرکت مخابرات استان تهران موضوع توسعه شبکه های اینترنت و بحث های موجود در این زمینه را در میان گذاشته ایم که می خوانید.
***
بسیاری از شرکت‌های اینترنتی از کمبود خطوط E1 شکایت دارند به عنوان سوال نخست درباره خطوط E1 و نحوه واگذاری آن توضیح دهید؟
خطوط E1 برای مشترکینی مورد استفاده قرار می‌گیرد که از طریق Dial Up یا همان شماره‌گیری از طریق مودم و خط تلفن به اینترنت اتصال پیدا می‌کنند. برای این اتصال باید شرکت‌های ISPخطوط آنالوگ تلفن یا E1 داشته باشند. به همین علت نیاز است شرکت مخابرات برای این دسته شرکت‌ها خطوط E1 را فراهم کند. اما واگذاری این خطوط به این صورت است که اوایل شرکت‌های ISP به صورت محدود و در عین حال فعال عمل می‌کردند و از پهنای باند بالایی نیز برخوردار بودند به همین دلیل در شرکت مخابرات یک ضابطه‌ای تدوین شد که هر E1 چه میزان پهنای باند داشته باشد.

مسلما هر کس این کار را جلوتر شروع کرده بود از تعداد بالاتری از این خطوط برخوردار بود و این کار چندان عادلانه به نظر نمی‌رسید به همین علت از سال قبل ضوابط محکمتری در مورد واگذاری خطوط E1 به مرحله اجرا گذاشتیم. به این صورت که در درجه اول بحث این بود که به ازای پهنای باند چه میزان E1 به ISPها واگذار کنیم. به طور کلی در مورد توزیع خطوط E1 باید بگویم قبلا شرکت‌های متقاضی، درخواست خود را ارایه می‌دادند و پس از مدتی که امکانات فراهم می‌شد ما خطوط را واگذار می‌کردیم اما طبق سیاست‌های جدید واگذاری خطوط E1 از روش واگذاری تلفن ثابت پیروی می‌کند. به این صورت که متقاضی باید مبلغی را به عنوان ودیعه واریز کرده و در نوبت قرار بگیرد و دقیقا براساس زمان فیش، E1 واگذار می‌شود.

روش ابتدایی واگذاری خطوط E1 با چه مشکلاتی همراه بود؟
قبل از اجرای این طرح جدید یک شرکت می‌آمد و تقاضای 200 خط E1 می‌کرد و ما امکانات واگذاری را فراهم می‌کردیم که این کار دیگر نوبت محسوب نمی‌شد. در حال حاضر برای همه ISPها‌ی که قبلا پهنای باند گرفته، ولی E1 نگرفته بودند امکان واگذاری E1 را فراهم کرده‌ایم. یعنی به ازای پهنای باند E1 به شرکتها تعلق بگیرد. در حال حاضر تعداد زیادی E1 نیز از این روش واگذار شده است.

ودیعه نام‌نویسی به چه میزانی است؟
یک E1 مثل 30 خط تلفن است. پس ودیعه آن دقیقا مانند درخواست یک خط تلفن ثابت است که قیمت آن در 30 ضرب می‌شود.

زمان انتظار واگذاری E1 به متقاضیانی چه مدت است؟
پیش بینی ما این است که حداکثر ظرف 3 ماه خطوط را به متقاضیان واگذار کنیم.

برخی شرکت‌های اینترنتی اعتقاد دارند که خطوط E1 به طور مناسب توزیع نشده است. به عنوان مثال الان شرکت‌هایی وجود دارند که تعداد بسیار زیادی از این خطوط را در اختیار دارند و اگر کسی بخواهد الان E1 بخرد باید به این شرکت‌‌ها مراجعه کند و با قیمت بسیار بالاتر از قیمت اصلی، آنها را خریداری کند. آیا شما از فعالیت این دسته از شرکت‌ها که برای واگذاری خطوط E1 بازار سیاهی ایجاد کرده‌اند اطلاع دارید و برای جلوگیری از اقدامات آنها کاری هم انجام داده‌اید؟
در حال حاضر خطوط E1 قابل انتقال نیست. یعنی کسی نمی‌تواند E1 را از ما خریداری کند و به شخص دیگری بفروشد. این مسئله که به آن اشاره کردید به این صورت است که به عنوان مثال یک شرکت ISP از ما تقاضای E1 کرده است و ما آن را در نوبت گذاشته‌ایم، وقتی نوبت واگذاری رسیده‌ است بنا به دلایلی همچون تغییر شغل، این شرکت که خود زمانی خواهان E1 بوده است و در حال حاضر خطوط او برای واگذ اری آمده است می‌آید و به دیگر شرکت‌های ISP که خواهان E1 هستند، می‌گوید بدون نوبت خطوطی را آماده برای واگذاری دارد که ما در حد توان جلوی فعالیت این گونه شرکت‌ها را گرفته‌ایم.

پس قبول دارید که واگذاری خطوط E1 بازار سیاهی دارد؟
این قضایا مربوط به گذشته است و در حال حاضر E1 به شخص دیگر قابل واگذار کردن نیست.

هم‌اکنون تقاضای خطوط E1 در تهران چه میزانی است و تا چه حد شما قادر به تامین آن هستید؟
با نصب جدید که در مراکز ترانزیت در حال انجام دادن آن هستیم. امکانات وسیعی برای واگذاری فراهم خواهد شد و احساس می‌کنم تمامی نیازها را بتوانیم تامین کنیم. البته ذکر یک نکته ضروری است که اگر بخواهیم روند ارتباط دیتا از طریق خطوط E1 صورت بگیرد باید گفت این کار در هیچ جای دنیا معمول نیست اما چون در حال حاضر روش جایگزینی مناسب نداریم بنابراین مجبور هستیم به همین خطوط E1 اکتفا کنیم در حالیکه معقول آن است که مشترکین برای برقراری ارتباط از خطوط ADSL استفاده کنند که متاسفانه به دلایلی چون نبود این سرویس در همه شبکه و هزینه نسبتا سنگین آن که در سبد خانوار قابل گنجاندن نیست، این موضوع باعث شده که مشترکین و کاربران هنوز به دنبال E1 و دایل آپ باشند.

در زمینه شرکت‌های PAP که کار واگذاری اینترنت پرسرعت را بر عهده دارند وضعیت هم اکنون به چه صورتی است و چه تعداد پورت واگذار شده است؟
امکانات واگذاری اینترنت پرسرعت، طبق توصیه‌های که صورت گرفته باید توسط شرکت‌های خصوصی انجام بگیرد و ما به عنوان یک شرکت دولتی از این کار منع شده‌ایم. اما در شروع کار ما یک همکاری گسترده با این شرکت‌ها داشته‌ایم که این شرکت‌ها بتوانند با کمترین مشکل کار خود را شروع کنند به این صورت که ما در حد امکان، فضا را در اختیار آنها قرار داده‌ایم که بتوانند با نصب کانکس و دیگر تجهیزات ارتباط مشترکین را برقرار کنند و در حال حاضر 20 مرکز کامل شده و در حال واگذاری به مشترکین است و به طور کلی این شرکت‌های PAP توانسته‌اند در حدود 6 هزار پورت را به متقاضیان واگذار کنند.

مشکل عمده این شرکتها ظاهرا مربوط به امکاناتی است که باید در مراکز مخابراتی مستقر کنند هم اکنون یک شرکت اینترنتی برای راه‌اندازی خطوط اینترنت پرسرعت نیازمند نصب چه دستگاه‌هایی در مرکز مخابراتی است؟
در درجه اول باید دستگاه دیس لمپ فراهم کنند که به عنوان بخش فعال از آن یاد می‌شود و یک قسمت دیگر به نام پسیو یا اسپلیدر که باید در MDF ها (مراکز تلفنی) نصب شود. سیستم فعال نیاز نیست که حتما در مراکز تلفن باشد چرا که می‌تواند در نزدیکی مراکز تلفن یا هر مکانی که شرکت‌ PAP در نظر دارد نصب شود.اما اسپلیدر باید حتما در مرکز تلفن نصب شود و راه دیگری نیز وجود ندارد و ما نصب این کار را برای شرکت‌های PAP انجام می‌دهیم. اما برای قسمت فعال باید بنا بر قانون شرکت‌های PAP یک فضا تامین کنند و قانون ما را برای تامین این فضا برای این شرکت‌ها مجبور نکرده است اما برای اینکه در روند کار اختلالی ایجاد نشود ما در حدود 50 مرکز، فضا را در اختیار این شرکت‌ها گذاشته‌ایم که کار را سریعتر انجام دهند و با این همکاری در حدود 20 مرکز آماده شده است.

شرکت‌های PAP معتقدند که مراکز مخابراتی برای توسعه اینترنت پرسرعت با آنها همکاری نمی‌کنند آیا شما این گفته را تائید می‌کنید؟
این گفته صحت ندارد، چرا که ما برای تامین فضای فعال شرکت‌های PAP مجبور به همکاری با آنها نبودیم اما برای اینکه کار به تعویق نیفتد، هر جا که توانستیم فضا را در اختیار آنها قرار داده‌ایم چرا که به این اصل معتقدیم اگر این شرکت‌ها فعال شوند و بتوانند مشترکینی را از طریق این روش جذب کنند به طبع بار ترافیک کاذبی که به شدت شبکه ما را تهدید می‌کند، به نحوه مطلوبی کاسته می‌شود. بنابراین حرکت شرکت‌‌های PAP برای واگذاری خطوط ADSL نه تنها به ضرر ما نیست بلکه برای شبکه بسیار سودمند است و شرکت مخابرات از همان ابتدا به شدت از این طرح استقبال و آن را دنبال کرده است. اما اگر گاهی اوقات از طرف شرکت‌های PAP عدم همکاری از سوی مراکز مخابراتی عنوان می‌شود، شاید به این موضوع برگردد که سازمان تنظیم مقررات رادیویی به خاطر پروانه صادر شده، شرکت‌های PAP را به دلایلی بازخواست می‌کنند که این شرکت‌ها این مشکلات را نیز به گردن مراکز مخابراتی می‌اندازند.

آیا تا کنون از طرف شرکت‌‌های PAP شکایتی به شما ارسال شده است و به طور کلی جای برای رسیدگی به شکایات این شرکت‌ها وجود دارد؟
سازمان تنظیم مقررات رادیویی چون برای شرکت‌های PAP پروانه صادر کرده است باید به شکایات آنها نیز رسیدگی کند. این سازمان به عنوان یک مجموعه مستقل از ما و بخش خصوصی و تا حدودی حامی بخش خصوصی باید اگر شکایتی وجود داشته باشد به آن رسیدگی کند.

اعلام موضوع واگذاری خطوط اینترنت پرسرعت توسط خود مخابرات زمانی مخالفت شرکت‌های PAP را به همراه داشت آیا سرانجام مخابرات تصمیم به واگذاری ADSL گرفت؟
در تمام دنیا اپراتورهای مخابراتی می‌توانند هر سرویسی که مشترک بخواهد را ارائه کنند. خصوصی سازی در کشور ما به نوعی بد تعریف شده است، چرا که در تمام دنیا کل شبکه اپراتور مخابرات به بخش خصوصی واگذار می‌شود و هر سرویس جانبی را نیز همان اپراتور به متقاضیان ارائه می‌دهد. اما در کشور ما اپراتور را دولتی نگاه داشته‌اند و شاخه و بال‌های آن را به بخش خصوصی واگذار کرده‌اند. مانند همین سرویس ADSL که به شرکت‌های PAP واگذار کرده‌اند. با این کار بین بخش خصوصی و دولتی یکسری فصل مشترک‌های به وجود می‌آید که باید مرتب قانون بگذاریم، جلسه پشت جلسه برگزار کینم، بخش خصوصی بخش دولتی را محکوم کند و به عکس، در حالیکه در تمام دنیا مرسوم است که همه کارها به یک بخش واگذار می‌شود. اگر الان عنوان می‌شود که کره بالاترین بالاترین ضریب نفوذ پهنای باند در دنیا را دارد این برمی‌گردد به اینکه Korean Telecom خصوصی شده است. در مورد خطوط ADSL اولین کام حدود چند سال پیش برداشته شد که قرار بود شرکت مخابرات حدود صد هزار پورت ADSL را به مناقصه بگذارد اما به خاطر همان سیاست‌های ذکر شده جلوی این مناقصه گرفته شد و به ما در حد ارائه قالب برنامه امکان مانور دادند. اما در حال حاضر تکلیف بخش دولتی و خصوصی در مورد ADSL به چه صورتی است باید بگویم که در برنامه 5 ساله چهارم باید در حدود 5/1 میلیون پورت در کل کشور توسط شرکت‌های خصوصی و اپراتورهای دولتی به وجود بیاید و باز طبق برنامه، از این تعداد 5/1 میلیون پورت باید حدود 240 هزار پورت توسط دولت و یک میلیون و 260 هزار پورت نیز توسط بخش خصوصی (شرکت‌های PAP) ارایه شود.

اما متاسفانه در حالیکه هنوز یکسال از برنامه 5 ساله را پشت سر گذاشته‌ایم هنوز اجازه فعالیت روشنی به شرکت‌های دولتی در خصوص ADSL داده نشده است و از طرف دیگر شاهد هستیم شرکت‌‌های PAP هم نتوانسته‌اند به تعهدات خودشان در خصوص واگذاری ADSL عمل کنند. البته شرکت‌‌های خصوصی معتقدند نباید شرکت‌‌های دولتی وارد قضیه بشوند چون از امکانات بالاتری نسبت به بخش خصوصی برخوردار هستند و بخش خصوصی قادر به رقابت با بخش دولتی نیست. به هر حال به عقیده من ، در این میان کاربران سرگردان هستند که باید برای داشتن اینترنت پرسرعت انتظار بکشند و برای این سرویس هزینه زیادی پرداخت کنند در صورتی که اگر بخش دولتی این کار را در دست می‌گرفت هزینه این سرویس بسیار ارزان تمام می‌شد.

شما به عنوان مدیر عامل شرکت مخابرات استان تهران در مورد متولی گری ADSL چه نظری دارید؟
با توجه به مقررات دست و پا گیری که در سیستم‌های دولتی وجود دارد اگر اپراتور‌های مخابراتی، خصوصی شوند جهش و رونق خاصی را به وجود خواهند آورد. در حال حاضر اپراتور دولتی انرژی زیادی را صرف می‌کند تا شبکه را جلو ببرد در حالیکه اگر اپراتور خصوصی بود نیاز به صرف انرژی کمتری بود و در عین حال بازده‌ای بالاتری را نیز داشت. این کاری است که در تمام دنیا امتحان شده و به نحوه مطلوبی هم پاسخ داده است. اما در عین حال باید در نظر بگیرم در کشور ما در خصوص سیستم مخابرات اگر این کار بخواهد صورت بگیرد باید یکسری مقررات خاص وضع شود. چرا که بحث امنیت و اعتماد مردم به شبکه مطرح است. خوشبختانه در برنامه دولت این مورد در نظر گرفته شده است و قرار است سهام شرکت‌های استانی را از طریق بورس به بخش خصوصی واگذار کنند. این برنامه در فاز مطالعاتی و اولیه آن قرار دارد ولی برابر تکلیف برنامه، بیش از یکسال و نیم به اجرای آن زمان نمانده است.

هم اکنون چند مرکز مخابراتی در تهران داریم و چه تعداد از این مراکز با شرکت‌های PAP همکاری می‌کنند؟
در حال حاضر 77 مرکز مخابراتی داریم و همه آنها آمادگی همکاری با شرکت‌های PAP را دارند. در حدود 50 مرکز فضا را نیز برای نصب کانکس در اختیار شرکت‌های PAP قرار داده‌اند و بقیه مراکز به علت قدیمی بودن، فضای لازم برای واگذاری به شرکت‌های PAP را ندارند. اما اگر این شرکت‌ها فضا لازم را پیدا کنند، مراکز مخابراتی امکاناتی چون فیبر و کابل را در اختیار شرکت‌های PAP قرار می‌دهند.

واگذاری خطوط ADSL در تهران و شهرستان‌ها به چه صورتی است؟
در شهرستان‌ها چون مراکز مخابراتی از فضای گسترده‌ای برخوردار هستند بنابراین برای واگذاری فضای مورد نیاز شرکت‌های PAP شرایط مساعدتری نسبت به تهران دارند. اما چون شرکت‌های PAP خصوصی هستند بحث اقتصادی از درجه اهمیت بالایی برخوردار است و چون در شهرستان‌ها مشتری کم است چندان ایجاد خطوط ADSL به صرفه نیست. به عنوان نمونه در حال حاضر مخابرات در 103 روستا در استان تهران خدمات ICT روستایی را راه‌اندازی کرده است، کاری که سود اقتصادی نداشته ولی بخش دولتی موظف به اجرای آن بوده چرا که به این پیشخوان نیاز داشته است اما همین کار را اگر بخش خصوصی قرار بود انجام دهد برایش هیچ توجهی اقتصادی به همراه نداشته است ولی چون دولت موظف به ارایه سرویس‌های اولیه است باید این کار را انجام می‌داد.

با توجه به محدودیت‌های اتصالی که در میان کاربران انتهایی به اینترنت و شبکه‌های ارتباطی وجود دارد آیا مخابرات نمی‌توانست در این چند سال منازل مردم را به فیبر نوری متصل کند و به این ترتیب مثل بسیاری از کشورهای پیشرفته امکان بهر‌ه‌گیری شهروندان از خدمات مبتنی بر فیبر فراهم شود؟
در حال حاضر دسترسی به شبکه، از طریق کابل مسی در همین حد موجود را هم مردم از آن استفاده نمی‌کننند. ما می‌توانیم با یک مودم ADSL ، دسترسی مردم را بستگی به فاصله از 1 تا 8 مگابایت را برقرار کنیم ولی فیبرنوری چند گیگابایت اطلاعات را می‌تواند دریافت یا ارسال کند. وقتی ما در حد 1 یا 2 مگابایت مشتری نداریم و از طرفی قیمت واگذاری اینترنت پرسرعت از طرف شرکت‌های PAP بسیار بالا است و در سبد خانوار جایگاهی ندارد بحث فیبرنوری مشکلی را حل نخواهد کرد. باید در نظر داشته باشیم فیبرنوری یک بستر است.

ما در همین بستر مسی هم قابلیت جابجای اطلاعات داریم اما از آن استفاده نمی‌کنیم. اما جا دارد این مسئله را متذکر شوم که در عرض این 5 سال در مورد شبکه فیبرنوری ما کار بزرگی را در استان تهران انجام داده‌ایم تا آنجا که از 250 کیلومتر فیبرنوری امروز نزدیک به 6 هزار کیلومتر فیبرنوری داریم و طبق سیاست‌های دولت که در نظر داشته‌اند که دانشگاه‌ها باید به فیبرنوری اتصال پیدا کنند در همین مدت کوتاه ما بیش از 27 دانشگاه و دانشکده را به فیبرنوری مجهز کرده‌ایم و در حدود 12 دانشگاه باقی مانده است و در این میان هر شرکتی هم که تقاضای فیبرنوری را داشته است برایش فراهم کرده‌ایم. به طور کلی باید گفت ما به میزان وسیعی فیبرنوری در شبکه ایجاد کرده‌ایم و این کار همچنان ادامه دارد اما باز هم اعتقاد دارم فیبرنوری یک بستر است و باید متقاضی و استفاده کننده آن وجود داشته باشد.

گفته می‌شود بودجه اینترنت ملی از بودجه وزارتخانه کسر می‌شود این اتفاق به روند اجرای پروژه‌های دیگر این وز ‌ارتخانه لطمه نمی‌زند؟
برنامه کلی دولت تحت نام اینترنت ملی داری چند بخش است. یک بخش آن زیر ساخت‌ها را شامل می‌شود که باید توسط ما ساخته شود که در حال حاضر بخش عمده آن راه اندازی شده است و در حال آزمایش تحویل است و به زودی به بهر‌ه‌برداری خواهد رسید و از نظر بودجه بنا به اعتباراتی که داشته‌ایم برای پیشرفت کار از آن استفاده کرده‌ایم. بخش دیگر در مورد ایجاد دیتاسنترها است که بخش بسیار مهم و کلیدی را شامل می‌شود. این مسئله را در نظر داشته باشیم که از نظر اقتصادی چندان مقرون به صرفه نیست که 2 اداره در یک سازمان بخواهند از طریق اینترنت با هم تبادل اطلاعات داشته باشند که این اطلاعات باید از اداره اول به خارج از کشور انتقال و از آنجا به اداره دوم ارسال شود که وجود دیتاسنترهای می‌تواند این مسیر را کوتاه و از نظر اقتصادی مقرون به صرفه کند. از طرف دیگر شرایط سیاسی موجود چندان صحیح به نظر نمی‌رسد که اطلاعات پایگاه‌های مهم دولتی در کشورهای چون آمریکا، اروپا میزبانی شود. حل این مشکل و ایجاد دیتا سنترهای داخلی جزو ضروریاتی است که بنا به تشخیص باید بودجه‌ای برای آن در نظر گرفته شود.

به نظر شما اینترنت ملی چیزی فراتر از توسعه شبکه ارتباطی است کاری که در اصل جزو وظایف این وزارتخانه محسوب می‌شود؟
در نظر داشته باشید توسعه زیر ساخت‌‌ها جزو وظایف وزارتخانه بوده و ما این بستر را برای تعدادی کاربر و بانک‌ها و شرکت‌ها فراهم کرده‌ایم اما وقتی صحبت از اینترنت ملی یا همان شبکه ملی دیتا کشور می‌شود باید حجم وسیعی را در نظر بگیریم. در حال حاضر در مورد اینترنت ملی کارهای مطالعاتی و اولیه انجام شده و اینک زمان آن رسیده که باید روی سرمایه‌گذاری آن فکری صورت بگیرد.

گفت و گو از مینو مومنی - دنیای اقتصاد

انتهای پیام